Circulariteit: een snelle check in 5 vragen

Circulariteit klinkt al snel groot. In een klein mkb-bedrijf gaat het meestal over iets heel concreets: minder verspilling, slimmer inkopen, langer doen met spullen, minder rompslomp in de keten.

Met deze snelle check zie je waar bij jou de meeste winst zit. Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Met één goede stap maak je al verschil.

Zo gebruik je de check

• Trek er 10 minuten voor uit.

• Denk aan één productgroep of één proces (bijvoorbeeld verpakking, onderhoud, inkoop of afval).

• Kies per vraag het antwoord waarin jij je herkent.

Vraag 1: waar verdwijnt waarde uit je bedrijf?

Kies één optie:

A. We gooien veel weg en weten niet precies wat.

B. We scheiden afval, maar hebben weinig zicht op kosten en stromen.

C. We hebben één of twee reststromen goed geregeld, de rest blijft liggen.

D. We weten welke reststromen waarde hebben en sturen er actief op.

Snelle stap: kies één reststroom (karton, folie, hout, retourproducten) en noteer een week lang: hoeveelheid, kosten, wie beslist.

Vraag 2: hoe standaard is ‘nieuw kopen’ bij inkoop?

Kies één optie:

A. We kopen meestal wat we altijd kopen, zonder alternatieven te checken.

B. We vergelijken vooral prijs, circulariteit speelt soms mee.

C. We hebben bij enkele inkopen een tweede optie (herbruikbaar, gerecycled, te herstellen).

D. We sturen op levensduur en herkomst, en we leggen keuzes vast.

Snelle stap: kies één terugkerende inkoop (verpakking, onderdelen, kantoor) en vraag één leverancier: ‘Welke optie is te herstellen of herbruikbaar, en wat scheelt het op jaarbasis?’

Vraag 3: hoe zit het met verpakking en retourstromen?

Kies één optie:

A. Verpakking is vooral ‘zoals het komt’.

B. We proberen te verminderen, maar het is niet structureel.

C. We hebben afspraken met één klant of leverancier over hergebruik of retouren.

D. We hebben duidelijke afspraken over herbruikbare verpakking of retouren, en het werkt in de praktijk.

Snelle stap: kies één leverstroom en stel één vraag: ‘Is verpakking nodig, wat is herbruikbaar, wat kan retour?’

Vraag 4: hoe lang doen jullie met spullen en materialen?

Denk aan machines, gereedschap, ICT, meubilair, bedrijfskleding.

Kies één optie:

A. We vervangen vooral als iets stuk is of niet meer werkt.

B. We doen onderhoud, maar het is ad hoc.

C. We plannen onderhoud en kiezen soms voor reparatie of refurbished.

D. We sturen op levensduur: onderhoud, reparatie, hergebruik is de standaard.

Snelle stap: kies één categorie (bijvoorbeeld laptops of gereedschap) en maak één afspraak: wanneer repareren we, wanneer vervangen we, wie beslist.

Vraag 5: met wie kun je dit samen slimmer maken?

Kies één optie:

A. We doen dit vooral alleen, keten speelt weinig mee.

B. We praten er soms over met een leverancier of klant.

C. We hebben één partner met wie we concreet samenwerken aan vermindering of hergebruik.

D. We werken met meerdere partijen samen, met heldere afspraken en eigenaarschap.

Snelle stap: kies één partij in je keten en stel één concrete vraag: ‘Welke reststroom of verpakking kunnen we samen verminderen binnen 30 dagen?’

Score en richting

Geef punten per antwoord: A = 0, B = 1, C = 2, D = 3.

• 0 tot 5 punten: start klein
  Kies één onderwerp (afval, inkoop, verpakking of levensduur) en maak één afspraak voor de komende maand.

• 6 tot 10 punten: focus en borg
  Je doet al iets. De winst zit in vastleggen en herhalen: eigenaarschap, meetmoment, eenvoudige afspraken met leveranciers.

• 11 tot 15 punten: opschalen
  Je hebt een basis. Kies één ketenstap om samen met een partner te verbeteren, met een helder doel voor 60 dagen.

Drie misverstanden

1. Circulariteit is geen alles-of-niets keuze.

2. Het hoeft niet duur te zijn. Veel stappen leveren juist rust, minder verspilling en lagere kosten op.

3. Je hoeft niet te wachten op een perfect plan. Eén heldere afspraak werkt vaak beter dan een lijst met ideeën.

Wil je jouw uitkomst vertalen naar één concrete stap die past bij je team en je werkdag? Plan een gesprek met MKB Schakelteam.